Türk romanında kent ve kentlileşme eğilimleri

Yükleniyor...
Küçük Resim

Tarih

2009

Dergi Başlığı

Dergi ISSN

Cilt Başlığı

Yayıncı

Selçuk Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü

Erişim Hakkı

info:eu-repo/semantics/openAccess

Özet

Kent, özellikle modern dünyanın en önemli yaşam alanıdır. Onu önemli kılan birçok faktör mevcuttur, bu faktörlerin en önemlileri ise onun kültür ve medeniyet oluşumundaki göz ardı edilemeyecek etkinliğidir. Kent, kültürün doğduğu, kendisini geliştirdiği, yaşattığı mekandır. Her kentin kendisine has kültürü mevcuttur, ancak bu durum modern dünyada, küreselleşme başta olmak üzere birçok faktöründe etkisiyle tek bir kent kültürünün oluşumuna doğru yol almaktadır. Kent kültürü kavramını kullandığımız zaman bu kavramı somutlaştırabilmek için ele alacağımız belli başlı kavramlar mevcuttur. Kent, kentleşme, kentlileşme gibi kavramlar bunların en önemlileridir. Çalışmamızın kapsamı gereği bu kavramların toplumbilimsel açıdan tanımları yapılmaya çalışılmıştır. Kentlileşme en basit anlamda eski kültürün yerine yeni kültürün benimsenmesidir, diğer bir ifadeyle bir kültür değişimi olgusudur. Kentlileşme sürecinin doğurduğu olumlu olumsuz birçok sonuç vardır. Bu sonuçlar daha çok bireyde meydana gelen değişimleri konu edinen sonuçlardır. Kentte yaşamını devam ettiren bireyin yaşama biçimini, ilişki biçimini, aile ilişkilerini, ekonomik ilişkilerini, toplum ile olan ilişki biçimlerini belirleyen bu kentlileşme kavramıdır. Çalışmamızda kent ve kentlileşme olgularının ortaya çıkardıkları sonuçları, insan ve toplum üzerindeki etkilerinin yansımalarını bir edebi tür olan roman üzerinde nasıl konu edindiğini irdelemeye çalıştık. Türk romanında kentin nasıl ele alındığına, kentsel hayat tarzlarının ne şekilde anlatıldığına değinmeye çalıştık. Türk romanındaki kent ve kentlileşme eğilimini tespit etmeye çalışırken dört romanı irdeledik. Bunlar Yakup Kadri Karaosmanoğlu'nun Yaban, Yusuf Atılgan'ın Aylak Adam, Orhan Kemal'in Gurbet Kuşları, Sevgi Soysal'ın Yenişehir'de Bir Öğle Vakti adlı romanlarıdır. Görmekteyiz ki, bir edebi tür olan romanın sosyolojik okuması yapıldığında toplumla, bireyle ve bireyin toplumla ilişkisi bağlamında pek çok sonuca varılmaktadır
The city is the most important domain of life in the modern world. There are many factors that render the city important. Among those the impact of the city in the formation of culture and civilization is the most crucial one. The city is the place where the culture is born, developed, and maintains itself. Every city has its own unique culture; however, in the modern world a process through which only one city culture forms has been taking place as a consequence of many factors such as globalization. There are particular concepts that are used to operationalize the concept 'city culture.' City, urbanization, and being urbanized are the most important ones of those. For the scope of this research these concepts were sociologically defined. Being urbanized in the simplest sense is the replacement of old culture with a new one; in other words, it is a kind of cultural change. There are both positive and negative consequences of the process of being urbanized. These consequences mainly include those that are relevant to the changes in the individual, including his life style, interpersonal relations, family relations, economic relations and social relations in the process of being urbanized. In this research I investigated the consequences of the urbanization and being urbanized and how the impacts of these processes were treated in the novels. In other words, I looked at how the city and city life are narrated in Turkish novels. To do so I analyzed four novels. These include Yaban by Yakup Kadri Karaosmanoğlu, Aylak Adam by Yusuf Atılgan, Gurbet Kuşları by Orhan Kemal, and Yenişehir'de Bir Öğle Vakti by Sevgi Soysal. I showed that through a sociological investigation of the novel as a literary genre it is possible to reach many conclusions about the individual and his relations with society.

Açıklama

Anahtar Kelimeler

Kent kültürü, Urban culture, Kentleşme, Urbanization, Kentlileşme, Urbanized, Kentsel yaşam, Urban life, Roman, Novel

Kaynak

WoS Q Değeri

Scopus Q Değeri

Cilt

Sayı

Künye

Akboğa, A. B. (2009). Türk romanında kent ve kentlileşme eğilimleri. Selçuk Üniversitesi, Yayımlanmış yüksek lisans tezi, Konya.