Eski Uygurca Dört Brahman Öyküsünden Bir Parça

Yükleniyor...
Küçük Resim

Tarih

2019

Dergi Başlığı

Dergi ISSN

Cilt Başlığı

Yayıncı

Selçuk Üniversitesi Türkiyat Araştırmaları Enstitüsü

Erişim Hakkı

info:eu-repo/semantics/openAccess

Özet

Eski Türkçe ürünler arasında Uygurlardan kalan yazmalar gerek içerik, gerek çeşitlilik gerekse dil bilgisi özellikleri açısından önemli bir yere sahiptir. Eski Uygurca metinler, bir yandan ortaya kondukları dönemin dil yapısını yansıtırken diğer yandan başta Budizm olmak üzere yeni kabul edilen dinlerin terim varlığını yansıtan türetme ve aktarımları bünyelerinde barındırırlar. Bu açıdan Türkçenin tarihî birikimini aydınlatabilmek için yayımı yapılmamış Uygurca metinlerin aydınlığa çıkarılması gerekmektedir. Çalışmamızda Uygurca anlatılar arasında değerlendirilen, Almanya’daki Mainz Koleksiyonu’nda 752 numarayla kayıtlı yazmanın tanıtımı yapılarak harf çevirimini, yazı çevirimini, açıklamalarını ve dizinini kapsayan metin yayımı gerçekleştirilecektir. İçeriğinden yola çıkılarak tarafımızdan “Eski Uygurca Dört Brahman Öyküsü” şeklinde adlandırılan bu yazma söz varlığı açısından dikkat çekici bir muhtevaya sahiptir. Yazmada belli sözcüklere ilk defa rastlanırken bazı sözcükler daha önce görülmeyen kullanımlarıyla karşımıza çıkmaktadır. Bunların yanında eserde dinî terimlerin Türkçeye aktarımında benimsenen yaklaşım da ilgiye değerdir. Almanya’da başlayan Uygurca metin yayımcılığı faaliyetlerine Türkiye odaklı katkı sağlaması beklenen bu çalışmayla dikkat çekici bir dil yadigârımız aydınlığa kavuşturulmuş olacaktır.
Among the old Turkish texts, the handwrittens from Uighurs have an important place in terms of content, variety and grammatical features. Old Uighur texts, on the one hand, show language structure of the period in which they were written, on the other hand they include derivations and translations showing the existence of terms of newly entered religions, especially Buddhism. In this respect, in order to enlighten the historical accumulation of Turkish, unpublished Uighur texts should be brought to light. In this study, the handwritten registered with the number 752 in the Mainz Collection in Germany, which is commented among the Uighur narratives, will be given demonstration and this text will be published including transliteration, transcription, explanations and index. Based on its content, this handwritten, which is called “Old Uighur Four Brahman Story” by us, has a remarkable content in terms of vocabulary. While certain words are encountered for the first time in this handwritten, some of these words appear with their use which has never been seen before. Furthermore, approach of religious terms’ translation into Turkish is worthy of attention in this text. Our an attractive language trophy will be clarified by this study which expected to contribute to Uighur text edition activities which began in Germany firstly Turkey-oriented.

Açıklama

Anahtar Kelimeler

Eski Türkçe, Eski Uygur Türkçesi, Eski Uygur Türkçesi Metinleri, Çatik, Old Turkish, Old Uyghur, Old Uyghur Texts, Jataka

Kaynak

Selçuk Üniversitesi Türkiyat Araştırmaları Dergisi

WoS Q Değeri

Scopus Q Değeri

Cilt

Sayı

47

Künye

Şen, S. (2019). Eski Uygurca Dört Brahman Öyküsünden Bir Parça. Selçuk Üniversitesi Türkiyat Araştırmaları Dergisi, (47), 1-21.