Üreme Çağındaki Kadınlarda Toplumsal Cinsiyet Algısının Kadın Sağlığı ve Sağlık Arama Davranışına Etkisi

Yükleniyor...
Küçük Resim

Tarih

2022

Dergi Başlığı

Dergi ISSN

Cilt Başlığı

Yayıncı

Selçuk Üniversitesi Sağlık Bilimleri Enstitüsü

Erişim Hakkı

info:eu-repo/semantics/openAccess

Özet

Toplumsal cinsiyet algısı, yaşam boyunca önemli bir sağlık belirleyicisidir. Bu çalışma, üreme çağındaki kadınlarda toplumsal cinsiyet algısının kadın sağlığı ve sağlık arama davranışı üzerine etkisini belirlemek amacıyla yapılmıştır. Tanımlayıcı ve ilişki arayıcı tipte yapılan çalışmanın evrenini, 18-49 yaş aralığındaki bir üniversite hastanesinde kadın doğum polikliniğine başvuran kadınlar oluşturmaktadır. Araştırmaya 260 kadın dâhil edilmiştir. Verilerin toplanmasında, araştırmacı tarafından oluşturulan anket formu, Toplumsal Cinsiyet Algısı Ölçeği (TCAÖ), Kadın Sağlığı Anketi (KSA) ve Sağlık Arama Davranışı Ölçeği (SADÖ) kullanılmıştır. Veriler, araştırmacı tarafından, yüz yüze görüşme tekniği kullanılarak toplanmıştır. Verilerin analizinde sayı, yüzde, ortalama ve standart sapma, t testi, Varyans analizi (ANOVA), Pearson korelasyon analizi ve çoklu regresyon analizi kullanılmıştır. Kadınların %45’i 18-28 yaş aralığında ve %75,4’ü evliydi, %23,1’inin ise kronik hastalığı vardı. Kadınların, TCAÖ puan ortalamasının 85,62±19,70; KSA puan ortalamasının 44,45±17,83 (anksiyete-depresyon alt boyutu 7,08±4,18; somatik belirtiler alt boyutu 7,69±4,16; somatopsişik alt boyutu 7,71±3,52; somatik bilişsel alt boyutu 4,79±2,82; gastrointestinal alt boyutu 4,77±3,62; benlik saygısı alt boyutu 5,65±2,75; çeşitli anksiyete alt boyutu 2,09±1,60; ilgi istek alt boyutu 1,97±1,47; cinsel doyum alt boyutu 1,27±1,06 ve menstruasyon alt boyutu 1,72±1,07) ve SADO puan ortalamasının ise 40,95±9,76 (online sağlık arama davranışı alt boyutu 18,65±6,50; profesyonel sağlık arama davranışı alt boyutu 11,28±3,16 ve geleneksel sağlık arama davranışı alt boyutu 11,02±3,19) olduğu bulunmuştur. Kadınların TCAÖ toplam puanı ile KSA’nın ilgi istek alt boyutu puanı arasında negatif yönlü ve zayıf bir ilişki olduğu (p<0,05), TCAÖ toplam puanı ile SADÖ toplam puanı ve online sağlık arama davranışı alt boyut puanları arasında ise pozitif yönlü ve zayıf bir ilişki olduğu belirlenmiştir (p<0,05). Yapılan ileri analizde; yaş, çalışma, öğrenim düzeyi, son bir ay içinde sağlık sorunu yaşama, sürekli ilaç kullanım durumu ve genel sağlık durumu algısının kadınlarda KSA puanına ait değişimin %27’sini, TCAÖ toplam puanı, son bir ay içerisinde sağlık sorunu yaşama ve medeni durumun ise kadınlarda SADÖ puanına ait değişimin %9’unu açıkladığı saptanmıştır. Sonuç olarak, kadınların toplumsal cinsiyet algılarının olumlu olması, kadınların sağlık durumunun daha iyi olması, sağlık şikâyetlerinin azalması ve sağlık arama davranışının artması ile sonuçlanmaktadır. Sağlık profesyonellerinin, kadınların sağlık durumları ve sağlık arama davranışlarını değerlendirmeleri, kadınları uygun sağlık hizmetlerine yönlendirilmeleri ve buna yönelik sağlık eğitimi ya da danışmanlık hizmeti sunmaları önemlidir.
Gender perception is an important determinant of health throughout life. This study was conducted to determine the effect of gender perception on women's health and health-seeking behavior in women of reproductive age. The set of the descriptive and relationship-seeking type of study is composed of women between the ages of 18-49 who are admitted to the obstetrics and gynecology clinic at a university hospital. 260 women were included in the study. In collecting the data, the questionnaire form created by the researcher, the Gender Perception Scale (GPS), the Women's Health Questionnaire (WHQ) and the Health Search Behavior Scale (HSBS) were used. The data were collected by the researcher using the face-to-face interview technique. In the analysis of the data, Number, percentage, mean and standard deviation, T-test, analysis of variance (Anova), Pearson correlation analysis and multiple regression analysis were used. 45% of the women in the age range of 18-28 years and 75.4% were married, while 23.1% had a chronic illness. Women, on average GPS 85,62±19,70; WHQ average 44,45±17,83 (anxietydepression of the bottom of the size 7,08±4,18; somatic symptoms, lower size 7,69±4,16; somatopsychic sub-dimensions 7,71±3,52; somatic cognitive sub-dimension 4,79±2,82; the subscale of the gastrointestinal 4,77±3,62; subscale of self-esteem 5,65±2,75; subscale of anxiety 2.09±1.60; subscale of interest 1,97±1,47; subscale sexual satisfaction 1.27±1.06 and subscale of menstruation 1,72±1.07) and an average of points of HSBS 40,95±9,76 (online health-seeking behavior of sub-size 18,65±6,50; professional health seeking behavior of sub-size 11,28±3,16 and traditional health seeking behavior subscale 11,02±3,19) was found. It was determined that there was a negative and weak relationship between the total score of women's GPS and the GPS subscale of WHQ (p<0.05), and there was a positive and weak relationship between the total score of GPS and the total score of HSBS and the online health search behavior subscale scores (p<0.05). In the further analysis carried out; Age, Work, Education Level, suffering from health problems in the past month, continuous use of medication, and perception of general health status scores of women of 27% WHQ score, GPS total score had caused health problems in the last month and marital life have caused 9% change in HSBS score. As a result, women's gender perceptions are positive, women's health status is better, health complaints are decelerated and health seeking behavior is increased. Health professionals, health services, health status and health seeking behavior of women in their assessments and their referral to appropriate counseling services for women it is important to provide education or health.

Açıklama

Anahtar Kelimeler

Kadın Sağlığı, Sağlık Arama Davranışı, Toplumsal Cinsiyet, health-seeking behavior, Gender, women's health

Kaynak

WoS Q Değeri

Scopus Q Değeri

Cilt

Sayı

Künye

Çelik, Ü., (2022). Üreme Çağındaki Kadınlarda Toplumsal Cinsiyet Algısının Kadın Sağlığı ve Sağlık Arama Davranışına Etkisi. (Yüksek Lisans Tezi). Selçuk Üniversitesi, Sağlık Bilimler Enstitisü, Konya.