Kanser hastalarında yaşam kalitesinin iyileştirilmesi ve uyku bozukluklarının tedavisinde uyku hijyeni ve psikopatolojinin yeri: Bir yol analizi çalışması

dc.authorid0000-0002-7044-389Xen_US
dc.authorid0000-0002-0842-2174en_US
dc.authorid0000-0001-7575-9925en_US
dc.authorid0000-0002-3368-4942en_US
dc.authorid0000-0002-2654-0158en_US
dc.authorid0000-0003-3893-5314en_US
dc.authorid0000-0002-7417-2273en_US
dc.authorid0000-0001-8353-9543en_US
dc.authorid0000-0001-6287-4465en_US
dc.authorid0000-0001-6864-6674en_US
dc.authorid0000-0003-0547-9228en_US
dc.authorid0000-0003-1586-9334en_US
dc.contributor.authorÇayköylü, Ali
dc.contributor.authorUğurlu, Görkem Karakaş
dc.contributor.authorUğurlu, Mustafa
dc.contributor.authorAkıncı, M. Bülent
dc.contributor.authorGaygusuz, Dilara Irmak
dc.contributor.authorErol, Sibel
dc.contributor.authorApaydın, Zuhal Koç
dc.contributor.authorTuran, Gökçen
dc.contributor.authorPeker, Oğuz
dc.contributor.authorDoğan, Emine Tuğçe
dc.contributor.authorDemirtaş, Hatice Seda Norçin
dc.contributor.authorHaydanlı, Ayza Mutlu
dc.date.accessioned2023-01-06T11:28:40Z
dc.date.available2023-01-06T11:28:40Z
dc.date.issued2021en_US
dc.departmentBaşka Kurumen_US
dc.description.abstractAmaç: Kanser hastalarında uyku bozuklukları, uyku hijyeni, psikopatoloji ve yaşam kalitesi kavramlarını bütüncül bir çerçevede ele alan az sayıda çalışma vardır. Özellikle uyku hijyeni erişkin kanser hastalarında uyku bozukluklarının tedavisinde yer almasına rağmen etkinliğine dair çalışma yoktur. Çalışmanın amacı bu kavramlar arasındaki ilişkilerin yön ve büyüklüklerini modellemek ve böylece klinik pratiğe katkı sunmaktır. Yöntem: Bu çalışma kanser tanısı almış 34 katılımcı ve 16 sağlıklı kontrolden oluşan iki grup üzerinde yapılmıştır. Katılımcılar uyku hijyeni (Uyku Hijyeni Ölçeği -UHİ-) ve uyku bozuklukları (Pitsburgh Uyku Kalitesi İndeksi -PUKİ- ve Eppworth Uykululuk Ölçeği -EUO-), psikopatoloji (Belirti Kontrol Listesi –SCL 90-) ve yaşam kalitesi (Kısa Form –SF 36-) bakımından karşılaştırılmıştır. Ayrıca bu değişkenler arasındaki ilişkiler, nedensellik bağlamında, bir model ile test edilmiştir. Bulgular: Kanser hastalarında uyku hijyeni, uyku sağlığı, ruh sağlığı ve yaşam kalitesi kontrol grubuna göre anlamlı düzeyde bozulmuştur (Sırasıyla; pUHİ=0,031, pPUKİ=0,046, pSCL-90=0,008 ve pSF-36<0,001). Ancak uyku hijyeninde bozulmanın uyku bozuklukları, psikopatoloji ve yaşam kalitesi üzerinde etkisi saptanmamıştır. Uyku bozukluklarının psikopatolojideki artışa ikincil olarak geliştiği saptanmıştır. Sonuç: Kanser hastalarında uyku bozukluklarının tedavisinde uyku hijyeni önerileri hastaya göre ve dikkatli seçilmeli ve etkileri sınırlı olabileceği için bu hastalarda uyku bozukluklarındaki gidişin yakından izlenmesi gereklidir. Ayrıca kanser hastalarında uyku bozuklukları ve yaşam kalitesinin iyileştirilmesinde temel hedefin hastadaki psikopatoloji düzeyi olması gerektiği sonucuna ulaşılmıştır.en_US
dc.description.abstractObjective: There are few studies that address the concepts of sleep disorders, sleep hygiene, psychopathology and quality of life in a holistic framework in cancer patients. Although sleep hygiene is particularly involved in the treatment of sleep disorders in adult cancer patients, there is no study on its effectiveness. The aim of the study is to model the directions and sizes of the relationships between these concepts and thus contribute to clinical practice. Method: This study was conducted on two groups consisting of 34 participants diagnosed with cancer and 16 healthy controls. Participants were compared in terms of sleep hygiene (Sleep Hygiene Index -SHI-) and sleep disorders (Pittsburgh Sleep Quality Index -PSQI- and Epworth Sleepiness Scale –ESS-), psychopathology (Symptom Checklist 90 –SCL 90-), and quality of life (Sort Form 36–SF 36-). In addition, the relationships between these variables were tested with a model in the context of causality. Results: Sleep hygiene, sleep health, mental health and quality of life were significantly impaired in cancer patients compared to the control group (Respectively; pSHI=0,031, pPSQI=0,046, pSCL-90=0,008 ve pSF-36<0,001). However, impairment in sleep hygiene has not been found to have an effect on sleep disorders, psychopathology and quality of life. Sleep disorders have been found to develop secondary to the increase in psychopathology. Conclusion: In the treatment of sleep disorders in cancer patients, sleep hygiene recommendations should be chosen according to the patient and carefully, and since their effects may be limited, the course of sleep disorders in these patients should be closely monitored. In addition, it was concluded that the main goal in improving sleep disorders and quality of life in cancer patients should be the level of psychopathology in the patient.en_US
dc.identifier.citationÇayköylü, A., Uğurlu, G. K., Uğurlu, M., Akıncı, M. B., Gaygusuz, D. I., Erol, S., Apaydın, Z. K., Turan, G., Peker, O., Doğan, E. T., Demirtaş, H. S. N., Haydanlı, A. M., (2021). Kanser hastalarında yaşam kalitesinin iyileştirilmesi ve uyku bozukluklarının tedavisinde uyku hijyeni ve psikopatolojinin yeri: Bir yol analizi çalışması. Selçuk Genel Tıp Dergisi, 31 (4), 344-348.en_US
dc.identifier.endpage348en_US
dc.identifier.issn2602-3741en_US
dc.identifier.issue4en_US
dc.identifier.startpage344en_US
dc.identifier.urihttps://hdl.handle.net/20.500.12395/44161
dc.identifier.volume31en_US
dc.language.isotren_US
dc.publisherSelçuk Üniversitesien_US
dc.relation.ispartofSelçuk Genel Tıp Dergisien_US
dc.relation.publicationcategoryMakale - Uluslararası Hakemli Dergi - Başka Kurum Yazarıen_US
dc.rightsinfo:eu-repo/semantics/openAccessen_US
dc.selcuk20240510_oaigen_US
dc.subjectkanseren_US
dc.subjectpsikopatolojien_US
dc.subjectuykuen_US
dc.subjectuyku hijyenİen_US
dc.subjectyaşam kalitesien_US
dc.subjectcanceren_US
dc.subjectsleepen_US
dc.subjectsleep hygieneen_US
dc.subjectpsychopathologyen_US
dc.subjectquality of lifeen_US
dc.titleKanser hastalarında yaşam kalitesinin iyileştirilmesi ve uyku bozukluklarının tedavisinde uyku hijyeni ve psikopatolojinin yeri: Bir yol analizi çalışmasıen_US
dc.title.alternativeThe role of sleep hygiene and psychopathology in improving the quality of life and treatment of sleep disorders in cancer patients: A path analysis studyen_US
dc.typeArticleen_US

Dosyalar

Orijinal paket
Listeleniyor 1 - 1 / 1
Yükleniyor...
Küçük Resim
İsim:
PDF3.pdf
Boyut:
280.75 KB
Biçim:
Adobe Portable Document Format
Açıklama:
Makale Dosyası
Lisans paketi
Listeleniyor 1 - 1 / 1
Küçük Resim Yok
İsim:
license.txt
Boyut:
1.44 KB
Biçim:
Item-specific license agreed upon to submission
Açıklama: