Antalya ili Manavgat ilçesi ve köylerindeki düz dokumalar

Yükleniyor...
Küçük Resim

Tarih

2005

Dergi Başlığı

Dergi ISSN

Cilt Başlığı

Yayıncı

Selçuk Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü

Erişim Hakkı

info:eu-repo/semantics/openAccess

Özet

İnsanlar ihtiyaçlarını karşılamak için tabiatta bulunan malzemeleri kullanarak çok değişik ürünler, ortaya çıkarmıştır. İhtiyacını karşıladığı farklı fonksiyonları olan ürünleri çok farklı işlemlerle estetik ve göze hoş gelecek şekilde bezemiştir. En önemlileri de düz dokumlardır. Düz dokumalar yüzyıllardan beri çok kapsamlı bir kullanım alanı bulmuştur. Tabii yün dokumalarda oldukça fazla kullanılmıştır. Çözgü ipi olarak kıl ve pamuk da tercih edilmiştir. Farklı alanlarda kullanılan düz dokumalar farklı tekniklerle dokunmuştur. Oldukça estetik bir şekilde hazırlanan bu dokumalar Yörüklerin göçlerini taşımasında, eşya olarak evlerinde, genç kızların çeyizlerinde yıllarca kullanım alanı bulmuştur. Yöredeki Yörükler tarafından oldukça geniş bir kullanım alanı bulan düz dokumalar günümüze kadar, evlerde katlanmış bir şekilde dolaplarda, sandıklarda muhafaza edilerek ulaşmıştır. Manavgat ve köylerinde Yörük kültürünün etkisi ile hayvancılıkla uğraşın sonucu yün ve kıl çok kolay temin edilmiştir. Düz dokumalarda oldukça geniş bir kullanım alanı bulduğu bu çalışma ile belgelenmeye çalışılmıştır. Bu dokumaların yapım teknikleri ve bezeme konuları tespit edilmeye çalışılmıştır. Bezeme konuları Manavgat merkez ve bazı köylerde benzerlik ve farklılıklar göstermektedir. Fakat kullanım alanlarının çok büyük benzerlik gösterdiği belirlenmiştir. Dokumaların, evlerde hammaddeden taranan, eğirilen ve boyanan iplerle yapıldığı tespit edilmiştir. Düz dokumaların yapıldığı tezgâhlara yörede ıstar denilmektedir. Istarlar kış aylarında evlerin bir odasında, yaz aylarında ise sehilde (Manavgat merkez ve köylerinde) ya da yaylada evin önüne kurularak oldukça fazla dokuma yapıldığı bilinmektedir. Çalışma hazırlanırken Manavgat ilçesi ve köylerinde ulaşılan örnekler fotoğraflanıp konu ile ilgili kaynaklar taranmıştır. Günümüzde kullanılan ıstarlar incelenmiştir. Malzeme, form, renk, bezeme konuları ve yöresel ürünleri kaynak kişilerden alınan bilgilerle literatüre eklenmesi amaçlanmıştır. ii Düz dokumaların; iplik hazırlama, dokumanın yapılması, kullanıldığı alanlar, bezeme konuları ve yöresel isimleri ve farklılıklar belirlenmeye çalışmıştır. Geçmişte yörede düz dokumalar oldukça fazla yapılıp kullanılmıştır. Yöre kadını tarafında küçük yaşta ip hazırlama ve dokuma işlemlerinin yapılması sağlanmıştır. Günümüzde yöre gençlerinin büyük bir çoğunluğu dokumaların yapımını, kullanım alanını bezeme konularını bilmemektedir. Yörede geniş kullanım alanı bulan düz dokumaların genç kuşağa aktarılması açısından önemli bir çalışma olacağına inanmaktayım
People have made very interesting products by using the substances in the nature to cover their needs. These products which cover their needs and have different functions are being ornamented with very different operations in a way which they will be esthetic and eye catching. Plain woven is one of the most important ones. Plain woven has found a large concept of usage field for ages. Wool woven is also has been used rather much. Wool and cotton has been preferred in some woven as a warp rope. Plain woven which has been used in different fields has been weaved with different techniques. These woven which has been prepared in a rather esthetic form has found a usage field as a substance during the moving of yörüks, as furniture in their houses, as a trousseau of teenage girls for years. Plane woven which has been found a large usage field by the yörük people in this area, has come today saved in a folded form in the chests, in the cupboards in the houses. Wool and cotton has been easily handled as a result of stock-breeding and the effects of the Yörük culture in Manavgat and its villages. Wool and hair which have found a large usage area in the plain woven are tried to be documented by this work. The ornament techniques and subjects have both similarities and differences between some villages and the central Manavgat. But it is stated that usage fields has a great similarity. It is stated that woven have been prepared in houses and made with the ropes which have been dyed in houses. The workbenches in which the plain woven have been done area called as ?ıstar? in this area ?Istars? have been built in a room of the house during the winter season, and in the beach or in the summer camping ground in front of the houses during the summer months and it is known that many woven have been done. While this research has been being prepared the samples in villages and towns of Manavgat have been taken in photos; the resources related to these subjects searched. Stars which are still being used have been searched. It is aimed that to add iv substances, forms, colors, ornaments? subjects and area products to the literature by the information taken from source people. Preparing ropes, how to make woven, where they are used, the subjects of ornaments and their names in the area and their differences have been tried to determine. Plain woven had been done and used very much in the area in the past. Preparing ropes and operations of woven has been provided by the women of the area at a young age. Today, most of the young people in the area don?t know the subjects of ornaments, where they are used and how they are weaved. I believe this work will have importance from the point of transferring the plain woven which has a large usage field in the area for the young generation.

Açıklama

Anahtar Kelimeler

Antalya, Manavgat, Düz dokuma, Simples weaving

Kaynak

WoS Q Değeri

Scopus Q Değeri

Cilt

Sayı

Künye

Öztürk, F. (2005). Antalya ili Manavgat ilçesi ve köylerindeki düz dokumalar. Selçuk Üniversitesi, Yayımlanmış yüksek lisans tezi, Konya.